Welke normen zijn gekoppeld aan de Machinerichtlijn?

De Machinerichtlijn is sinds 1 januari 1995 van kracht. De actuele versie van de Machinerichtlijn is de Richtlijn 2006/42/EG. Deze is sinds eind 2009 van kracht.

De Machinerichtlijn heeft een breed toepassingsgebied. Naast machines behoren niet-voltooide machines, hijs- en hefwerktuigen, verwisselbare uitrustingsstukken, hijsbanden, hijskettingen, hijskabels,  veiligheids-componenten en verwijderbare mechanische overbrengingssystemen tot het toepassingsgebied van de Machinerichtlijn.

Vanwege dit brede toepassingsgebied en de grote diversiteit aan machines zijn er veel (bijna 800) Europese normen gekoppeld aan de Machinerichtlijn.                                                                                         

Deze normen zijn ingedeeld in drie categorieën: A, B en C normen. 

Wat is het verschil tussen A, B en C-normen?

Type A-normen (fundamentele veiligheidsnormen): deze geven de basisbegrippen, ontwerpbeginselen en algemene aspecten die voor alle machines kunnen worden toegepast.

Type B-normen (generieke veiligheidsnormen): deze behandelen één veiligheidsaspect of één type beveiligingsvoorziening dat voor een breed scala van machines kan worden gebruikt.      

o    Type B1-normen behandelen specifieke veiligheidsaspecten (bijvoorbeeld veiligheidsafstanden, oppervlaktemperatuur, geluid).

o    Type B2-normen gaan over veiligheidsvoorzieningen (bijvoorbeeld tweehandenbediening, vergrendelingsinrichtingen).

Type C-normen (machineveiligheidsnormen): deze behandelen gedetailleerde veiligheidseisen voor  een bepaalde machine of groep van machines. drukgevoelige voorzieningen, afschermingen).

Welke normen moet ik toepassen?

Een groot aantal A- en B-normen is in de loop van de jaren van nummer gewijzigd. Dit komt omdat deze normen nu oook als ISO- of IEC-normen bestaan.

In veel specifieke machinenormen (C-normen) wordt nog steeds verwezen naar de oude normnummers. Bij een herziening van die normen zal dat worden aangepast.

De Laagspanningsrichtlijn 2014/35/EU (voorheen 73/23/EEG en 2006/95/EG) is van toepassing op elektrisch materiaal bestemd voor:

  • Een nominale wisselspanning tussen 50 V AC en 1000 V AC
  • Een nominale gelijkspanning tussen 75 V DE en 1500 V DC  

De Machinerichtlijn en de Laagspanningsrichtlijn sluiten elkaar uit. Als voor een machine de risico's hoofdzakelijk van elektrische oorsprong zijn, is op die machine niet de Machinerichtlijn maar de Laagspanningsrichtlijn van toepassing. Een misvatting is dat het bij de Laagspanningsrichtlijn alleen om de gevaren gaat die rechtstreeks verband houden met elektriciteit. De toelichting op de Laagspanningsrichtlijn geeft aan dat de richtlijn alle risico’s afdekt die ontstaan bij het gebruik van elektrische apparatuur. Dus niet alleen elektrische risico's, maar bijvoorbeeld ook mechanische en chemische risico’s.

In de Machinerichtlijn (artikel 1, lid 2k) staat een opsomming van een aantal ‘machines’ die niet onder de Machinerichtlijn vallen maar onder de Laagspanningsrichtlijn. Het betreft de volgende producten:

  • Huishoudelijke apparaten die voor privëgebruik zijn bestemd
  • Audio- en videoapparatuur
  • Apparatuur die wordt gebruikt in de informatietechnologie
  • Gewone kantoormachines
  • Schakelmateriaal en besturingsapparatuur voor laagspanning
  • Elektromotoren

CE-Regelgeving Check en normen 

Met behulp van de CE-Regelgeving Check kunt u gericht zoeken naar de toepasselijke regelgeving voor een product. U krijgt ook een eerste indruk van de normen en wetgeving die voor uw machine van toepassing is. De genoemde regelgeving van de CE-Regelgeving Check: Machines is voornamelijk van toepassing op de machine-industrie.

De fabrikant stelt vast voor wie zijn product bestemd is en hoe dit moet worden gebruikt. Met deze kennis bepaalt de fabrikant vooraf onder welke wetgeving hij valt. Controleer achteraf altijd of de regelgeving daadwerkelik op het product van toepassing is.

Hulpmiddelen om normen te vinden

Om u op weg te helpen met dit ingewikkelde traject kunt u de volgende drie hulpmiddelen raadplegen:

Uiteraard kunt u ook op de NEN-website terecht om de juiste norm(en) te vinden voor uw specifieke situatie. 


Gratis Machinerichtlijnnormen overzicht

Met deze gratis uitgave krijgt u een overzicht van Europese normen en normontwerpen die gekoppeld zijn aan de Machinerichtlijn. Wat is precies de relatie tussen deze richtlijn en de normen? Hoe komen ze tot stand en welke type normen zijn er? Veel van de informatie op deze website is ook terug te vinden in de uitgave.

GRATIS overzicht van Europese normen en normontwerpen die gekoppeld zijn aan de Machinerichtlijn downloaden?

Selectie Essentiële normen overzicht 

NEN heeft een selectie gemaakt van essentiële normen die onmisbaar zijn om aan de veiligheids- en gezondheidseisen uit de Machinerichtlijn te voldoen. De selectie bevat circa 26 normen/publicaties. U kunt de normen die specifiek voor uw situatie van toepassing zijn aanklikken en los bestellen.

NEN Connect normenpakket overzicht

Met het NEN Connect abonnement Machinerichtlijn Essentieel krijgt u toegang tot de 26 normen/publicaties die onder de Machinerichtlijn 2006/42/EG vallen. Met NEN Connect Machinerichtlijn Essentieel heeft u gegarandeerd de laatste versie in huis; altijd en overal online bij de hand! Dit NEN Connect abonnement is de voordeligste keuze voor u.